مطالبي پيرامون نگاتيو ديجيتال ( Digital Negative/ DNG)

فرمت فايلي RAW روزبه‌روز جاي خود را در بين عكاسان حرفه‌اي ديجيتال باز مي‌كند چرا كه اين فرمت نسبت به فرمتهاي معمول TIFF و JPEG‌، داراي قابليت انعطاف بيشتر، امكان كنترل بهتر و مهمتر از همه، با كيفيت بالاتري مي‌باشد. اما اين فرمت يك مشكل عمده نيز دارد: يك استاندارد فراگير براي RAW وجود ندارد. به عبارت بهتر، هر دوربين ديجيتالي با يك كدگذاري خاص خود فايل RAW را توليد مي‌كند و براي باز كردن آن فايل نيز حتما بايستي از نرم افزار مخصوص آن دوربين استفاده كرد. هر چند امكان باز نمودن فايلهاي RAW‌ دوربينهاي مختلف توسط نرم افزارهايي نظير Adobe Camera RAW و نيز Capture One وجود دارد، اما ذكر دو نكته در اين باره لازم است كه اولا بايستي اين نرم‌افزارها از آن دوربين خاص پشتيباني كنند (با عرضه دوربينهاي جديد، نسخه هاي به روز اين نرم افزارها نيز عرضه مي‌شوند) ثانيا گاهي كدگشايي اين نرم افزارها نسبت به نرم افزار اصلي خود دوربين متفاوت است و نتايج كاملا يكساني ندارند.خب، معني همه اين حرفها اين است كه دارنده يك دوربين ديجيتال تا حد زيادي وابسته به همان نرم افزار همراه دوربين خواهد بود. و فايلهاي RAW به جاي اينكه به عكاس تعلق داشته باشد، وابسته به نرم افزار اصلي خواهد بود. حالا به اين سناريو توجه كنيد: شما تعداد زيادي فايل RAW داريد كه فعلا مي‌توانيد آنها را با نرم افزار مخصوص دوربينتان باز كرده و خروجي مناسبي بگيريد. ده سال مي گذرد. شما تا آنموقع دوربين جديدي خريده‌ايد و دوربين قديميتان را در اختيار نداريد. شايد هم با پيشرفتهاي زيادي كه در دنياي ديجيتال رخ مي‌دهد تا آنموقع چند بار دوربينتان را عوض كرده‌ايد و براي هر يك از دوربينهايتان نيز يكسري فايل RAW خاص داريد كه فقط با همان نرم افزار خاص باز مي‌شوند. ياد فايلهاي قديمي RAW خود مي‌افتيد و مي‌خواهيد مجددا از آنها با تكنولوژي روز، خروجي بگيريد. (يك مزيت عمده RAW همين مورد است. يعني مانند فيلم دوربينهاي غير ديجيتال كه با پيشرفت در تكنولوژي ظهور، امكان تهيه خروجيهاي بهتر وجود دارد، در مورد فايلهاي RAW‌ نيز چنين مزيتي وجود دارد. و گاهي نيز لازم است كه چندين نوع مختلف خروجي از يك فايل تهيه كنيد، مثلا با تغيير روشنايي در مناطق خاص). حالا مشكلات شروع مي‌شود: نرم افزار مخصوص دوربين قديميتان را نداريد. يا نمي‌توانيد سي دي يا ديسكهاي مربوطه را پيدا كنيد. به اينترنت سر مي‌زنيد و در سايت شركت مربوطه هم اثري از آن نرم افزار قديمي 10 سال قبل نمي‌يابيد. يا اصلا ممكن است شركت مورد نظر ديگر وجود نداشته باشد! مي‌خواهيد فايلهاي قديميتان را با نرم‌افزارهاي ثالث باز كنيد، اما متوجه مي‌شويد كه اين نرم افزارها نيز از اين فايلهاي قديمي پشتيباني نمي‌كنند. خب چاره چيست؟ آيا بازهم خود را صاحب فايلهايتان مي‌دانيد؟؟
Digital Negative/ DNG
نگاتيو ديجيتال يا DNG پاسخي است براي مشكل فوق. اين فرمت فايلي باز توسط Adobe ارائه شده است و مي‌تواند از اين پس به عنوان يك استاندارد در نرم افزارها و نيز سخت افزارها (منجمله دوربينهاي ديجيتال) استفاده شود. همچنين ادوب يك ابزار مبدل را به طور رايگان ارائه كرده است تا بتوان انواع فايلهاي RAW را به اين فرمت استاندارد تبديل كرد و براي آرشيو نگهداري نمود. در حقيقت شما با اين برنامه مبدل، فايلهاي RAW خود را به فرمت DNG تبديل مي‌كنيد و براي آرشيوتان (علاوه بر فايلهاي RAW اصلي) نگهداري مي‌كنيد. خصوصيت مهم DNG آن است كه حاوي تمام اطلاعات موجود در يك فايل RAW‌ است. يعني علاوه بر اطلاعات تصويري، اطلاعات مربوط به Metadata را نيز نگهداري مي‌كند كه اين اطلاعات براي تبديل و توليد خروجي در برنامه‌هاي مبدل RAW الزامي هستند. همچنين اطلاعات مخفي موجود در فايل را كه توسط شركت مربوطه به فايلهاي RAW اضافه مي‌شود را نيز نگهداري مي‌نمايد. فرمت DNG بسيار انعطاف پذير است و مي‌تواند خود را با انواع سنسورها و روتينهاي مختلف دوربينهاي ديجيتال وفق دهد. باز بودن اين فرمت باعث يك مزيت ديگر نيز شده است: هماهنگي انواع نرم افزارها با اين فرمت. اگر نميتوانيد فايلهاي RAW‌ مخصوص دوربين‌تان رابا نرم‌افزار خاصي ببينيد يا پردازش كنيد، كافيست كه آن را به فرمت DNG تبديل كنيد تا با نرم افزار محبوبتان سازگار باشد. حتي امكان نمايش اين فرمت در ويندوز نيز وجود دارد.و مزيت ديگر اين فرمت براي نرم افزار هاي ثالث است. امكان پشتيباني يك نرم افزار از اين تعداد فايل RAW‌ مختلف همواره براي توسعه دهندگان نرم افزاري يك مشكل عمده بوده است. اما حالا با پشتيباني از اين فرمت DNG قادر خواهند بود كه با فايلهاي RAW همه دوربينهاي ديجيتال ارتباط برقرار نموده و براي كاربران نيز جذابتر باشند.
چگونه در روندكاري ديجيتال از فرمت DNG استفاده كنيم؟خيلي راحت! كافيست كه مبدل DNG را از سايت ادوبي دانلود كنيد. آخرين نسخه اين مبدل (نسخه 2.4) را از اين آدرس دانلود كنيد. صفحه دانلود مربوط به اين ابزار را در اين آدرس مي‌توانيد ببينيد و نسخه هاي آينده را از آنجا دانلود نماييد. با معرفي دوربينهاي جديد نسخه هاي به روز اين ابزار نيز معرفي مي‌شوند.
با يك نگاه به تصوير فوق، مي‌توانيد طرز عمل با اين مبدل را دريابيد. معرفي فولدر حاوي فايلهاي RAW ، محل ذخيره سازي فايلهاي DNG‌حاصل و طرز نامگذاري آنها ( بر اساس شماره سريال و تاريخ و ...) كل كارهايي است كه بايد انجام دهيد.
در قسمت Preferences امكان انتخاب فشرده سازي (البته از نوع lossless= بدون از دست رفتن اطلاعات) وجود دارد تا حجم فايلهاي خروجي كمتر شود. همچنين دو نوع تبديل وجود دارد. در نوع Preserve RAW Image تمام اطلاعات فايل اصلي RAW نگهداري مي‌شود. اما در نوع Convert To Linear Image‌ فايل پس از مرحله تبديل خطي سازي، نگهداري مي‌شود. بهتر است هميشه گزينه اول را انتخاب كنيد مگر آنكه فايلهاي اصلي شما توسط يك نرم افزار خاص قابل خواندن نباشند كه در اينصورت مجبور خواهيد بود كه گزينه دوم را انتخاب كنيد. اگر گزينه Embed Original RAW File را انتخاب كنيد، مبدل يك فايل DNG برايتان توليد مي‌كند كه فايل اصلي RAW شما نيز در آن الحاق شده است. اين فايل مشخصا حجم بيشتري دارد اما با اينكار در يك فايل DNG هر دو فايلتان را در اختيار خواهيد داشت. و اگر بخواهيد فايل RAW خود را از دل اين فايل مركب استخراج كنيد، كافيست كه در صفحه اصلي گزينه Extract را انتخاب نماييد. در نهايت نيز با دكمه Convert عمل تبديل انجام خواهد شد.پيشنهاد مي‌شود كه پس از هر پروژه عكاسي، كل فولدر حاوي فايلهاي RAW‌ خود را با اين ابزار به DNG تبديل كنيد و سپس هم فايلهاي اصلي و هم اين فايلهاي تبديلي را ذخيره نماييد. اين كار دو فايده دارد: يك) دو سري پشتيبان با دو فرمت مختلف از فايلهاي اصلي خواهيد داشت. كه يك سياست منطقي براي پشتيبان گيري خواهد بود. دو) هر وقت بخواهيد با يك نرم افزار ثالث فايلهاي RAW را باز كنيد به راحتي مي‌توانيد از فايلهاي DNG استفاده كنيد و نيازي به تبديل اوليه RAW‌ نيست. سه) نگران آينده و مالكيت فايلهايتان نيز نخواهيد بود.
پشتيباني از فرمت DNG در حال حاضر تعداد زيادي از ابزارها و نرم‌افزارها از اين فرمت پشتيباني مي‌كنند كه ليست آنها را در ذيل مشاهده مي‌كنيد. اين ليست روز بروز بزرگتر مي‌شود.

الف) مبدلهاي RAW :Adobe Photoshop CS2 / Adobe Photoshop Elements3 / Pixmantec Rawshooter Essentials 2005 / Raw PhotoDesk /Dcraw 7.0 / Iridient Digital Raw Developer V1.2 / VueScan / Silverfast DC Pro /Helicon filters
ب) ابزارهايي كه قادرند خروجي DNG توليد كنند:Photoshop CS2 / Adobe DNG converter / DxO Optics Pro v2.2 / Imacon Flexcolor v4.0b10
ج) ابزارهاي مديريت تصوير و نمايش دهنده تصاوير:BreezeBrowser Pro / CameraBits Photo Mechanic 4.3.3 / dpMagic Plus / Extensis Portfolio7 / Exiftool / IrfanView / iView MediaPro 2.6.2 / Photools Imatch / Polybytes PolyView / Proshooters DigitalPro 3 /Rawview /
د) سيستمهاي عامل:سيستم عامل ويندوز ايكس پي با يك دستكاري كوچك در رجيستري قادر به نمايش فايلهاي DNG‌ استسيستم عامل( MAC OSX 10.4/ Tiger) با استفاده از ابزار Preview‌ قادر به نمايش فايلهاي DNG‌ است.
و سازندگان دوربين...خب، وظيفه آينده سازندگان دوربين هم مشخص شد. نه! منظور اين نيست كه تمام سازندگان بجاي خروجيهاي RAW‌ خاص خود بيايند و خروجي DNG بدهند. اما انتظار مي‌رود كه علاوه بر خروجي كدگذاري شده RAW مختص به خود، يك خروجي DNG‌ نيز تعبيه كنند كه خيال كاربران از هر لحاظ راحت باشد.درحال حاضر تنها بك ديجيتال Phase One داراي خروجي DNG ميباشد. Leica نيز قول داده است كه در دوربينهاي آينده خود از اين فرمت پشتيباني نمايد.

..........................................................................................
منابع:
• http://www.adobe.com/digitalimag/pdfs/dng_primer.pdf•

http://www.luminous-landscape.com/reviews/software/dng.shtml• http://www.adobe.com/support/downloads/detail.jsp?ftpID=2699• http://www.macworld.com/news/2004/09/30/adobeformat/index.php• http://www.photoshopsupport.com/digital-cameras/camera-raw.html• http://avondale.typepad.com/rawformat/